piątek, 18 kwietnia 2014

Płace minimalne - Polska w OECD

W poprzednim wpisie, Nasze zarobki - Polska w OECD, pokazaliśmy relację średnich rocznych zarobków w 30 krajach OECD, obliczanych zarówno według kursu walutowego, jak i parytetu siły nabywczej. Wytłumaczyliśmy, dlaczego kurs fałszuje te relacje i dlaczego należy stosować parytet siły nabywczej. Przykładowo, według kursu walutowego Norwegia ma 6-krotnie wyższe płace, ale gdy uwzględnimy, że poziom cen w Polsce wynosi 57% unijnego, a w Norwegii aż 159%, relacja ta spada natychmiast z 6:1 do 2,2:1. To kompletnie inny obraz sytuacji - za pensję norweską można kupić 2,2 raza więcej standardowych dóbr z koszyka niż za polską, a nie 6 razy.

W podobny sposób możemy porównać płace minimalne - wiele krajów nie ma płacy minimalnej jako takiej, zatem porównujemy tutaj 26 krajów. Źródłem informacji jest tabela zawarta w witrynie OECD, Real minimum wages.

Najpierw wykres. Niebieskie kolumny pokazują płace w USD, przeliczone według kursu walutowego. Buraczkowe kolumny pokazują realną wielkość obliczaną według parytetu siły nabywczej, a więc zgodnie z poziomem cen w standardowym koszyku dóbr i usług konsumpcyjnych. Jak widać, relacje zostały silnie spłaszczone. Choć wg kursu walutowego płaca minimalna we Francji jest 3,75-krotnie wyższa niż w Polsce, to po przeliczeniu według parytetu siły nabywczej relacja ta spada do 1,96, czyli niemal dwukrotnie.

Zielony wykres liniowy pokazuje, jaki udział stanowi polska płaca minimalna liczona wg PPP w płacy minimalnej innego kraju (miernikiem jest prawa oś wykresu). Przykładowo, stanowi 0,53 płacy irlandzkiej, 0,57 płacy amerykańskiej, ale już 1,21 węgierskiej czy 1,51 czeskiej. Lepsza niż w przypadku płac przeciętnych relacja płac minimalnych w Polsce świadczy o szczególnej ochronie mniej zarabiających, o wyższym stopniu egalitaryzmu.

Kliknij wykres, aby go powiększyć:

image

I dane źródłowe:

Kraj Płace minimalne USD Płace minimalne USD PPP Relacja Polski do kraju
Luksemburg 29 167 22 128 0,45
Holandia 24 813 21 359 0,46
Belgia 24 385 20 799 0,47
Australia
29 982 20 179 0,49
Francja 22 571 19 347 0,51
Irlandia 23 661 18 734 0,53
Nowa Zelandia 23 127 17 924 0,55
Wielka Brytania 19 675 16 385 0,60
Kanada 20 286 16 332 0,60
Austria 18 244 16 025 0,62
Stany Zjednoczone 14 798 14 798 0,67
Korea 11 815 14 143 0,70
Słowenia 12 250 13 681 0,72
Izrael 14 024 11 857 0,83
Hiszpania 11 883 11 592 0,85
Japonia 11 972 10 310 0,96
Polska 6 019 9 860 1,00
Portugalia 9 015 9 722 1,01
Grecja 9 423 9 478 1,04
Turcja 5 850 8 977 1,10
Węgry 5 163 8 148 1,21
Słowacja 5 331 7 015 1,41
Czechy 4 939 6 545 1,51
Chile 4 758 6 268 1,57
Estonia 4 962 5 975 1,65
Meksyk 1 239 1 722 5,73

czwartek, 17 kwietnia 2014

Nasze zarobki - Polska w OECD

Sięgnąłem do tabeli opracowanej przez OECD i zatytułowanej Average annual wages, czyli przeciętne roczne płace. Tabela obejmuje 30 krajów OECD (pamiętajmy, że to dziś światowa elita) i pokazuje dane za lata 2000-2012, w czterech kategoriach - w walucie narodowej wg cen bieżących, w walucie narodowej w stałych cenach 2012 roku, w dolarach amerykańskich w stałych cenach 2012 roku wg parytetu siły nabywczej oraz w dolarach amerykańskich wg kursu walutowego w cenach 2012 r.

Nas interesują w tym miejscu dwie ostatnie statystyki, gdyż pokazują dwa najbardziej typowe porównania międzynarodowe: wg kursu walutowego i według parytetu siły nabywczej (PPP = Purchasing Power Parity). To drugie jest najbardziej miarodajnym porównaniem, gdyż uwzględnia zróżnicowane poziomy cen w poszczególnych krajach, zaś siłę nabywczą mierzy według standardowego koszyka dóbr.

Jak znaczne zafałszowania mogą powstawać podczas mierzenia za pomocą kursu walutowego, pokazuje doskonale wpis porównujący ceny w krajach Unii Europejskiej i kilku innych, gdzie np. w Polsce ceny mają 57% poziomu europejskiego, a w Szwajcarii - 160%. Porównując np. płace, trzeba je dzielić przez wskaźnik cen, aby je urealnić.

Interfejs tabeli OECD wygląda następująco:

mx32741

Po wybraniu dwóch statystyk i ograniczeniu się do roku 2012 uzyskujemy wykres, na którym kolumny w  kolorze niebieskim pokazują wartości wg kursu walutowego, natomiast kolumny w kolorze buraczkowym - wg parytetu siły nabywczej. W pierwszym przypadku różnica między najzamożniejszym (Szwajcaria) i najmniej zamożnym (Meksyk) krajem tej grupy jest 10-krotna, natomiast w drugim (USA i Szwajcaria z jednej, Meksyk z drugiej strony) już tylko 4-krotna. I to jest właściwa miara zamożności.

Na wykresie jest jeszcze jedna krzywa, mianowicie zielona linia ilustrująca relację Polski (wyższa zielona kolumna) do innych krajów - miarą jest oś po prawej stronie. Dzieląc polskie wynagrodzenie przez wynagrodzenie danego kraju, otrzymujemy ułamek. Relacja Polski do USA wynosi 0,38, do Wielkiej Brytanii 0,48, do Niemiec 0,50, do Włoch 0,62, a do Czech 1,03. Im bogatszy od nas kraj, tym niższa wartość.

Jak widać, mityczne rozpiętości sięgające aż dziesięciokrotności zarobków, jak to zdarza się czytać w dyskusjach internetowych, pozostają jedynie fantasmagorią - główne kraje Zachodu mają z grubsza dwu-, góra dwuipółkrotnie wyższe zarobki, co odpowiada także relacjom PKB per capita.

Kliknij, aby powiększyć:

mx3F46F

I jeszcze dane źródłowe - wyciąg z tabeli OECD - dane są posortowane malejąco według parytetu siły nabywczej, czyli trzeciej kolumny.:

Kraj OECD Wynagrodzenia brutto w USD Wynagrodzenia brutto w USD wg PPP Relacja Polski do kraju
Stany Zjednoczone 55048 55048 0,38
Szwajcaria 89830 53265 0,40
Luksemburg 69273 52639 0,40
Irlandia 62763 51565 0,41
Australia 77262 49655 0,43
Belgia 55317 47487 0,44
Holandia 52309 46646 0,45
Norwegia 80045 46412 0,45
Kanada 58376 45521 0,46
Dania 67827 45031 0,47
Austria 49824 44644 0,47
Wielka Brytania 50658 44223 0,48
Niemcy 45287 42121 0,50
Francja 45568 39600 0,53
Szwecja 53851 39494 0,53
Finlandia 51284 39215 0,54
Korea 28725 36757 0,57
Hiszpania 34601 34525 0,61
Japonia 50161 34138 0,62
Włochy 36763 33849 0,62
Słowenia 28876 32193 0,66
Izrael 31934 28723 0,73
Grecja 25467 26063 0,81
Portugalia 20632 23098 0,91
Polska 13023 21110 1,00
Czechy 15947 20487 1,03
Węgry 13388 20332 1,04
Słowacja 15306 20210 1,04
Estonia 15142 18222 1,16
Meksyk 9286 13775 1,53

Źródło: OECD, Average annual wages, https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=AV_AN_WAGE