Państwo i daniny - nowe dane dla UE

Relacja danin do PKB to jeden z ważniejszych wskaźników modelu cywilizacyjnego. Najnowsze dane na temat tax-to-GDP ratio opublikował właśnie Eurostat. Daniny to po pierwsze podatki, po drugie obowiązkowe składki (emerytalne, zdrowotne).

Na podstawie danych sporządziłem wykres i uporządkowałem słupki od największego do najmniejszego. Polska jest zaznaczona na czerwono, dwa kraje spoza UE na beżowo, UE i EA na zielono, kraje unijne na niebiesko. Jesteśmy dość nisko w tym rankingu, to znaczy mamy relatywnie niskie obciążenie. Ale co istotne, wysoki lub niski udział danin w PKB, wysoka lub niska pozycja w rankingu, nie znaczy wcale, że to dobrze lub źle. Dopiero po ustaleniu potrzeb możemy stwierdzić, że mamy za małe, za duże lub też odpowiednie obciążenie. Kłania się spór liberałów z socjalistami, zakres zaspokajania potrzeb przez państwo, rozdział zadań między konsumpcje prywatną i publiczną.

Tabela:

Kraj	2002	2011	2012
Dania	47,9	47,7	48,1
Belgia	45,2	44,2	45,4
Francja	43,3	43,7	45,0
Szwecja	47,5	44,4	44,2
Finlandia	44,7	43,7	44,1
Włochy	40,5	42,4	44,0
Austria	43,6	42,2	43,1
Norwegia	43,1	42,7	42,2
EA18	39,5	39,5	40,4
EU28	38,8	38,8	39,4
Luksemburg	39,3	38,2	39,3
Węgry	38,0	37,3	39,2
Germany	38,9	38,5	39,1
Holandia	37,7	38,6	39,0
Słowenia	37,8	37,2	37,6
Islandia	35,2	35,9	36,8
Chorwacja	37,9	35,3	35,7
Wlk. Brytania	34,8	35,8	35,4
Cypr	30,9	35,3	35,3
Czechy	34,6	34,6	35,0
Grecja	33,7	32,4	33,7
Malta	30,0	33,0	33,6
Estonia	31,0	32,3	32,5
Hiszpania	34,1	31,8	32,5
Polska	32,7	32,3	32,5
Portugalia	31,4	33,2	32,4
Irlandia	28,3	28,2	28,7
Rumunia	28,1	28,4	28,3
Słowacja	33,0	28,6	28,3
Bułgaria	28,5	27,3	27,9
Łotwa	28,6	27,6	27,9
Litwa	29,1	27,4	27,2

I wykres:

Źródło danych: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-16062014-BP/EN/2-16062014-BP-EN.PDF

Zwróćcie w nim uwagę, że nasze podatki od pracy są znacznie wyższe niż od kapitału.

Przygotowanie pokazu slajdów

Każda prezentacja - po naciśnięciu klawisza F5 - jest pokazywana domyślnie w trybie pełnoekranowym, a slajdy przełączane są kliknięciami myszy (lub naciśnięciem klawisza spacji, strzałki, PgDn/PgUp, lub też liter n/p). Czy nie ma innego sposobu pokazywania?

Naturalnie jest, ale trzeba go uprzednio przygotować, korzystając z narzędzia Przygotuj pokaz slajdów dostępnego na karcie Pokaz slajdów. Przedstawmy to na przykładzie PowerPoint 2007.

Kliknięcie przycisku uruchamia okno dialogowe Przygotowywanie pokazu.

W tej chwili widzimy, że zaznaczone domyślnie opcje pokazu odpowiadają domyślnemu sposobowi odtwarzania.

Istotne jest zrozumienie, czym się różnią typy pokazu.

• Prezentowany przez prelegenta na pełnym ekranie to typ pokazu, w którym slajdy pokazywane są na pełnym ekranie, a prelegent przewija je kliknięciami i może jednocześnie wykorzystywać menu podręczne pod prawym przyciskiem myszy, w tym kreślić za pomocą mazaka.
• Przeglądany indywidualnie (okno) to typ pokazu, który widoczny jest w oknie, a nie na pełnym ekranie - pokazuje to poniższa ilustracja. Gdy włączona jest opcja Pokaz pasek przewijania, po prawej stronie widoczny jest pasek przewijania slajdów. Menu podręczne myszy działa, ale jest ograniczone (nie można mazać), jednak można przejść z niego do trybu pełnoekranowego. Wyświetlanie w oknie jest wygodne wtedy, gdy np. chcemy jednocześnie otworzyć obok edytor i robić notatki z treści pokazu.
• Przeglądany jako kiosk (pełny ekran) - to tryb, w którym nie działa ani mysz, ani klawiatura, zaś prezentacja musi być odtwarzana zgodnie z chronometrażem - ten typ jest stosowany w miejscach publicznych, gdzie na ekranach wyświetlane są informacje czy reklamy.

Po wybraniu jednego z typów trzeba zapisać prezentację z nowymi ustawieniami i od tego momentu naciśnięcie F5 uruchamia pokaz w tym trybie.

Jak chodzi o zakres pokazu (sekcja Slajdy pokazu), to każdy typ można wyświetlać z wszystkimi slajdami lub od slajdu do slajdu o podanym numerze albo też sporządzony wcześniej niestandardowy pokaz slajdów (zobacz wpis: Niestandardowe pokazy slajdów).

Można się posłużyć dodatkowymi opcjami, np. wyświetlanie w pętli ciągłej do naciśnięcia klawisza Escape (ale nie typ kiosku, gdzie nie mamy sterowania myszą czy klawiaturą), bez narracji oraz bez animacji.

I wreszcie w sekcji Przełączanie slajdów możemy ustawić przełączanie ręczne (za pomocą klawiatury lub myszy) albo zgodne z chronometrażem. To ostatnie jest konieczne w trybie kioskowym. Jeśli zdefiniowałeś wyświetlanie każdego slajdu przez pewną liczbę sekund (jak na poniższej ilustracji), wtedy PowerPoint przyjmuje automatyczne przełączanie jako obowiązujące.

Pamiętaj, aby po każdorazowej zmianie ustawień pokazu zapisać cały plik na dysku - dopiero wtedy pokaz będzie za każdym razem wyświetlany z nowymi ustawieniami, naturalnie do kolejnej zmiany.

Narracja w pokazie slajdów

Nie zawsze mamy możliwość osobistego zaprezentowania jakiejś tematyki. Jest oczywiste, że wygłoszenie wykładu przed żywym audytorium daje znacznie większe możliwości choćby dlatego, że publiczność może na bieżąco reagować i zadawać pytania po prelekcji, co w naturalny sposób doskonali wartość informacyjną wykładu.

Jednak w dzisiejszych czasach technika pozwala wygłaszać i rozpowszechniać wykłady za pomocą Internetu. Możemy po prostu opracować pokaz slajdów i nagrać do niego narrację, a następnie udostępnić ją do pobrania w Internecie czy przekazać publiczności na płycie, jeśli nie możemy być obecni na jakimś spotkaniu. Jest jasne, że taka metoda rozpowszechniania daje olbrzymie możliwości dotarcia z treściami do potencjalnego audytorium.

Pokażmy tworzenie narracji na przykładzie PowerPointa w wersji 2007.

Załóżmy w, że mamy prostą prezentację zawierającą 6 slajdów. Tradycyjny sposób pokazywania to naciśnięcie klawisza F5 i kolejne omawianie na żywo pokazywanych za pomocą rzutnika slajdów, między którymi przechodzimy kliknięciami myszy czy naciśnięciami klawisza spacji (dla uproszczenia zakładamy, że nie ma w niej animacji uruchamianych myszą i klawiaturą). Jeśli jednak nie możemy wygłaszać wykładu na żywo, ten brakujący element, czyli narrację, możemy po prostu nagrać i dołączyć do prezentacji. A zatem różnica jest taka, że prezentacja z narracją zawiera osadzony w sobie plik dźwiękowy.

Przechodzimy zatem na kartę Pokaz slajdów i klikamy przycisk Nagraj narrację.

Ukazuje się okno, w którym możemy ustawić poziom mikrofonu oraz zmienić jakość nagrywania. Domyślna jakość to dźwięk o najniższych parametrach technicznych, ale i o najmniejszej objętości, ok. 10 kilobajtów na sekundę nagrania, czyli ok. 600 kilobajtów na minutę. Półgodzinna narracja może więc powiększyć plik prezentacji o co najmniej 20 megabajtów.

Gdy po kliknięciu przycisku Zmień jakość wybierzesz inną jakość, np. 22 kHz, narzut dźwiękowy zwiększy się odpowiednio - tutaj z grubsza dwukrotnie. Musisz samodzielnie ocenić, jaki dźwięk jest zadowalający, jaki jest rozsądny kompromis między jakością i objętością.

Po kliknięciu OK w oknie Nagrywanie narracji ukaże się pełnoekranowy pokaz slajdów, z pierwszym slajdem na ekranie. Zacznij omawiać zawartość slajdu, a gdy skończysz, kliknij slajd myszą, aby wczytać kolejny slajd.

Dobra rada: gdy skończysz omawianie slajdu, odczekaj momencik przed kliknięciem, aby program nie przyciął za wcześnie dźwięku.

Doprowadź narrację do końca, a gdy ostatnie kliknięcie będzie zamykać narrację, ukaże się jeszcze istotny komunikat informujący, że narracja została zapisana z każdym slajdem i pytanie, czy zapisać także chronometraż dla slajdów. Chronometraż to rozkład czasowy slajdów odpowiadający tutaj twojej narracji. Kliknij zatem Zapisz, a gdy ukaże się twoja prezentacja w widoku sortowania, zapisz ją na dysku. Sprawdź od razu, jak bardzo powiększył się plik.

Widok sortowania pokazuje miniatury slajdów z przydzielonymi im czasami, czyli po prostu chronometraż pokazu - slajdy automatycznie się zmieniają, zgodnie z podanymi czasami.

Każdy fragment narracji widoczny jest w postaci ikony głośnika na odpowiadającym mu slajdzie.

Wykonaj próbę generalną - rozsiądź się w foteliku, naciśnij F5 i sprawdź przynajmniej kilka slajdów, a jeszcze lepiej cały wykład. Jeśli wszystko zostało wykonane, jak trzeba, masz właśnie gotowy wykład, który możesz rozpowszechniać na płytach czy w Internecie (możesz upowszechniać prezentację zapisaną jako pokaz otwierający się od razu w widoku pokazu slajdów). Od twojej wiedzy i oratorskich umiejętności zależy jego poziom.

Niestandardowe pokazy slajdów

Prezentacje tworzone w programach takich jak Microsoft PowerPoint czy LibreOffice Impress można traktować jako pojemniki na zbiory slajdów. Można sobie wyobrazić naukowca czy biznesmena, który opracowuje regularnie materiały w postaci slajdów i przedstawia je w czasie publicznych prezentacji - nie znaczy to wcale, że trzeba pokazywać publiczności wszystko, co jest zgromadzone w ramach danej prezentacji - zarówno PowerPoint, jak i Impress, dysponują narzędziem o nazwie Niestandardowy pokaz slajdów.

Działanie tego narzędzia polega na wybraniu ze zbioru slajdów w prezentacji pewnego podzbioru - przykładowo, ekonomista mógłby chcieć omówić w czasie wykładu tematykę cenowej elastyczności popytu, choć w swoim projekcie o nazwie Ekonomia posiada znacznie więcej slajdów dotyczących mikro- i makroekonomii. Trzymanie ich w jednym pojemniku jest o tyle sensowne, że możemy z nich tworzyć dowolne podzbiory i pokazywać je publicznie zależnie od okoliczności. I co więcej, slajdy mogą być w dowolnym momencie aktualizowane, co pozwala mieć na podorędziu zawsze aktualne pokazy.

Aby utworzyć niestandardowy pokaz (pokażemy to na przykładzie PowerPointa 2007), wykonaj następujące czynności:

• W prezentacji PowerPointa przejdź na kartę Pokaz slajdów.
• Kliknij przycisk wyskakującego menu Niestandardowy pokaz slajdów.
• Kliknij Pokazy niestandardowe, co wywoła okno Pokazy niestandardowe.

• W oknie Pokazy niestandardowe kliknij przycisk Nowy.
• W oknie Definiowanie pokazu niestandardowego wpisz tytuł pokazu.
• Kliknięciami skopiuj wybrane slajdy z panelu Slajdy w prezentacji do panelu Slajdy w pokazie. Możesz zmienić strzałkami ich kolejność.
• Zatwierdź wybór przyciskiem OK.

W oknie możesz utworzyć dowolne inne pokazy, a także edytować już istniejące - zmieniać tytuł, dodawać i usuwać slajdy, zmieniać ich kolejność.

Po zamknięciu okna możesz w dowolnej chwili uruchomić pokaz, klikając na karcie Pokaz slajdów menu Niestandardowy pokaz slajdów i wybierając jeden ze zdefiniowanych pokazów. Ich lista będzie związana z konkretną prezentacją, a zatem będzie widoczna dopiero po otwarciu danej prezentacji-pojemnika, a nie w chwili uruchomienia samego PowerPointa.

LibreOffice Impress dysponuje analogicznym narzędziem, które uruchamiamy w menu Pokaz slajdów.